Genel Bilgiler
Ankara, yazılı tarih boyunca Galatlar ve Türkiye Cumhuriyeti
olmak üzere iki devlete başkentlik yapmıştır.
Ankara ve çevresinin tarihi Bronz Devri'ndeki Hatti
Uygarlığına kadar gider. M.Ö. 2000
yıllarında Hititler bölgenin hakimi
durumuna gelmiş ve onları sırası ile Frigyalılar, Lidyalılar ve Persler izlemiştir. M.Ö. 3. yüzyılda,
bir Kelt ırkı olan Galatların Ankara'yı başkent
yapması ile Ankara tarihte ilk defa başkent olmuştur.
M.Ö. 25 yılında İmparator
Augustus şehri Galatya
kralllığıyla beraber Roma
İmparatorluğuna bağlamıştır. Ankara
ayrıca o dönemlerde denizcilikte kullanılan çapalarının
yapıldığı bir yerdi.
7. ve 8. yüzyıllarda İslamiyetin doğuşuyla birlikte
şehir Pers ve Arap
akınlarına maruz kalmıştır. Şehir 871-893
tarihleri arasında birkaç kez el değiştirir. 1071
yılında , the Selçuklu sultanı Alparslan Malazgirt
savaşı ile Anadoluyu Türklere açmış ardından
1073 yılında Ankarayı fethetmiştir. Şehri daha sonra
ordunun ulaşım yolları üzerinde bir merkez ve doğal
kaynaklardan yararlanma amaçlı kullanmıştır. 1127'de
şehir kesin olarak Türk Ahiler hakimiyetine girer ve
adı Ankyra adının Türklerce bozuk söylenişi ile "Engürü",
"Engüriye" olur. Şehrin adı, 19. yüzyıla ait Batı
kaynaklarında Angora olarak söylenmiştir. 1402'de
Yıldırım
Bayezid ve Timurlenk arasındaki Ankara
Savaşında şehir kısa bir süre Moğol
hakimiyetinde kalır. Ancak 1414'de kesin olarak Osmanlı
İmparatorluğu hakimiyetine girer.
Osmanlı
İmparatorluğunun yenilgisi sonrası başkent
İstanbul ve Anadolunun büyük kısmı müttefik ülkeler
tarafından Birleşik
Krallık, Fransa, İtalya ve Yunanistan arasında pay edilmek
amacıyla işgal edilir. Türkler sadece İç Anadoluda küçük bir
bölgede tutulmak istenir . Bu duruma karşı Milli kurtuluş
hareketinin önderi Kemal Atatürk,
1920'de karargahını Ankarada kurdu .Kurtuluş
savaşının kazanılmasının ardından Türkiye Büyük
Millet Meclisi'nde Türk Devleti'nin
başkentinin neresi olacağı konusu tartışılmaya
başlanır. İsmet Paşa'nın
TBMM'ye
sunduğu Ankara'nın başkent olması
yolundaki yasa teklifi kabul edilir ve 13 Ekim 1923
günü Ankara, Türk Devleti'nin
başkenti olur. O günlerde Avrupa'dan şehir
mimarları getirilerek bugünkü modern Ankara'nın temelleri
atılır.
İsmet Paşa'nın
Ankara'nın başkent olması yönündeki yasa teklifinde;
- Ankara'nın
askeri ve siyasi yönden güvenli bir ortamda olması,
- Ankara'nın
ulaşım yolları üzerinde bulunması,
- Ulusal
Mücadele Dönemi'nde önemli bir rol üstlenmiş olması
gibi gerekçeler belirtilmiştir.
Ankaranın yeni kurulmuş olan Türkiye Cumhuriyetinin
başkenti olması ardından , yeni bir oluşumla şehir Ulus
adı altında eski şehir , ve Yenişehir bölgesi olarak
kültürel olarak ayrılabilir hale geldi. Ulus bölgesi Roma, Bizans, ve
Osmanlı tarihini yansıtan binalar ve dar sokaklara sahip iken Kızılay
Meydanını da içerip çevresinde kurulmuş olan
yenişehir bölgesinde geniş sokak ve caddeler, oteller, sinema ve
tiyatrolar , alışveriş merkezleri, ve yüksek binalar göze
çarpar. Devlet daireleri ve elçilikler de genelde bu alana yakın olan
çankaya semtindedir.
Coğrafya
Ana madde: Ankara
cografyasi
Ankara, doğuda Kırşehir ve Kırıkkale; batıda Eskişehir; kuzeyde Çankırı; kuzeybatıda Bolu
ve güneyde Konya ve Aksaray illeri ile çevrilidir.
Ankara, Orta Anadolu'nun kuzeybatısında
bulunan Kızılırmak
ve Sakarya nehirlerinin kollarının
oluşturduğu ovalarla kaplı bir bölgedir. Bu bölgede orman
alanları ile step ve bozkır alanlarını bir arada görmek
mümkündür.
Akarsu boylarında sıralar halinde
görülen iğde, söğüt ve kavak
ağaçları step içerisinde yer alır. Ankara çevresinde plato
üzerinde yükselen münferit dağlar ile kuzeydeki dağlık sahada
ise yağışlardaki artış yüzünden orman örtüsü kendini
belli etmeye başlar.
İklim
Güneyde İç Anadolu ikliminin bariz özellikleri olan
Kara iklimi, kuzeyde ise Karadeniz ikliminin ılıman ve
yağışlı halleri görülebilir. Kara ikliminin hüküm sürdüğü bu bölgede
kış sıcaklıkları düşük, yaz ise sıcak geçer.
Ilıman iklim kuşağındaki
Ankara'da kışlar soğuk ve kar
yağışlı, yazlar ise sıcak ve kurak
kara iklimi görülür. Yağışlar en çok ilkbahar mevsimindedir. Gece ile gündüz, yaz ile
kış mevsimi arasında önemli sıcaklık farkları
bulunur. En sıcak aylar Temmuz (ortalama 23.1 ) ve Ağustos (ortalama 23.3° ), en soğuk
aylar ise Ocak (ortalama -0.3°) ve Şubat (ortalama -1° ) olarak
belirlenmiştir. Kırkbeş yılın nisbi nem
ortalaması %60'tır.
Şehirde son yıllarda
yağış oranı önceki yıllara göre azalış
göstermiştir. Bu durumun küresel
ısınma ile direkt ilgili olduğu bilim
adamlarınca öne sürülmektedir.
|
|
|
|