Alevilik Nedir?
Allah, Muhammed, Ali kutsalligini kalbinde tasiyan , Hz.Ali'nin adaletinden ayrilmayan temelinde insan sevgisi bulunan her dine , mezhebe ser inanca saygi duyan ve hosgörü ile bakan, dil, din, irk, renk , farki gözetmeyen eline diline sahip olma ilkelerini sart kosan, gelmek isteyen, inançli insanlari çatisi altina alarak manevi susuzluklarini gideren, insanlari yasadiklari toplumda kendi istekleriyle kendi kendilerini yargilamalarini saglayan, laik,demokrat, eistlikçi, katilimci, paylasimci düsünceyi savunan, zalime ve zulme karsi gelen, mazlumun yaninda olan, seriatin bagnaz kuralllarina bagli olmayan, ve onu reddeden, Islam dinini kendine göre ve sunni inancin disinda yorumlayan, asli dogruluk, kemali dostluk, cevheri, merhamet, görüsü esitlik, hazinesi bilgi, meyvasi sevgi hamuru ile yogrulmus, insani Kamil ve erdemli insan yaratmayi ön gören, korkuyu asip sevgi ile tanriya yönelen, Enel-Hak ile insanin özünde tanriyi gören, yaradan ile yaradilan ikiliginen Varlk Birligine varan, edep ve ahlakligi yasamin temeline oturtan, insani yücelten, hamurunda hem ilahiligin hemde irfaniligin mayasi bulunan; kisinin ahlakli ve karakterli yasam ilkelerini belirleyen, Hz. Muhammed ve Hz. Ali'den gelen neslin imametini teberra ve tebelle ilkesi ile sahiplenen, dini biçim ve sekil olarak degil, gerçek anlamiyla algilayan, dini bagimsiz bir irade gücü ve batini özelligi ile evrimlestiren akil ve iman bütünlügünde birlestiren ve tüm bunlari Kirklar Cemi ile yürüten bir inanç sistemidir. Alevilik Aleviler için üst kavrami, Bektasilik ve Kizilbaslik ise alt kavramlari olusturur.
Alevilikte Allahtan baska Tanri Yoktur.
Kizilbaslik Nedir?
Kizilbas, Allah'i ve Resulü ugruna kendini adamis, onlarin yolunda canindan ve malindan vazgeçmis, bu yolda ölmek var dönmek yoktur yeminini basina sardigi kirmizi sarik ile ilan eden kisilerdir.
Bektasilik Nedir?
Türkiyede babagan ve dedegan kollarina bagli Aleviler kendilerini Bektasi olarak tanimlarlar.
4 Kapi 40 Makam Nedir ?
Yolumuzun erkani 4 Kapi 40 Makamdir. Bu 4 Kapi ve 40 Makam söyledir.
4 Kapi;
Seriat Kapisi
Tarikat Kapisi
Marifet Kapisi
Sirr-i Hakikat Kapisi
1-Seriat Kapisinin Makamlari;
Iman getirmek
Ilim ögrenmek
Namaz, oruç, zekat ve hac ve gaza eylemektir ve cenabetten arinmaktir.
Helal istemek, kazanmak, faizi haram saymaktir.
Nikah Kiymak
Hayz ve Nifazin Nikahi haram eylemesi
Ari giymek, ari yemek
Sünnet-i Cemaat
Sefkat
Emri marut, yaramaz islerden kaçinmak.
2- Tarikat Kapisi:Egitim ve ögretim müessesesidir
El alip tövbe kilmak
Mürid olmak
Saçin gidermek ve libasini giymek (gösterissiz kilik kiyafette bulunmak.)
Insanin nefsi ile mücadele etmesi
Hizmet etmek
Korku (hata yapmaktan, gönül kirmaktan,kötülük yapmaktan kork)
Umut tutmak
Hirka, (sadelik), Zembil(Hakkin yolunda giden, ulu tanrinin dostlugunu arayan , kendisine tanritanri sevgisinin atesiyle yol gösterecek aydinlatici aramak için durmadan gezip dolasmayi), Makas(dünya ile ilgili her türlü ihtirasin tehlikeli olabilecek her türlü düsüncenin zihinlerden sökülüp atilmasi), Seccade (Tanrinin karsisinda insan oglunun ne kadar aciz oldugunu kavrayarak kibir hirs kendini begenmislik gibi duygulardan uzak durmak), Ibret , Hidayettir.
Sahib-i makam sahib-i cemiyet, (Çevresinde kendisine ve bilgisine güvenen bir topluluk olusturabilecek bir kisi sahib-i cemiyet olacak)
Ask ve Sevk ( Bu makama gelmis Hak , bu kapida aldigi gereli bilgi birikimi ile, belli bir olgunluk düzeyine ulastiktan sonra ve saglam ahlak degerlerine sahip olduktan sonra yoluna yine devam ederek o kutsal amacina ulasmak ister bunun özlemini duyar. Böyle özlemi duyan Tarikat kapisindan Marifet Kapisina gelmistir.
3- Marifet Kapisi
Bu kapida Yolun Talibi daha derin arastirmalar ve incelemeler yaparak dogrulari ve Hakki daha derinden kesfedecektir.
Edep (Yolumuzun ahlak kurallarina aykiri hiçbir davranista bulunmamaktir.)
Korku ( Insanlari çirkin ve zararli düsüncelerden koruyacak bir güç kaynagidir.)
Perhis/ Yetinmek ( Her türlü asiri istek ve yönelislerden ve her türlü asiri düsünce ve duygulardan perhizkarlik yapmasi)
Sabir / Kanaat (Insan ancak sabir ile karsilastigi zorluklarin üstesinden gelir.)
Utanmak (Utanma duygusunu hisetmek ve tasimak olgunlasmanin bir çok baska önemli ve degerli ögesini olusturur.)
Cömertlik ( Bir insan , bir arif kisiye gerçek bir tanri dostuna cömertlik yakisir.)
Ilim ( Insan ancak ilim ile yolunda saglikli yürüzebilecektir.)
Miskinlik (Gösterissiz yasamak)
Marifet ( Kaynagini bilimden ve ulu Allaha karsi duyulan sonsuz bir sevgi , bir doyumsuz askve bitmez bir özlemden alan hem bilim hemde sezgi ve içe dogma yoluyla yüce tanrinin zative kainatin olusumuyla ilgili tüm sirlari sakladigi tüm gerçekleri bilme alma halidir.)
Kendini bilmek (Kendini bilen kisi Hakki da görmüs olur. Ve insani-i Kamil olmak yolunda büyük bir adim daha atilmis olur.)
4- Hakikat Kapisi
Insan bu kapidan geçtikten sonra Tanri dostluguna kavusmak o sonsuz deryaya ulasarak , orada eriyerek yok olan bir damla haline dönüsmenin hazzini tadar. Bundan sonra dönüp insanliga hizmete gitme kapisidir.
Toprak olmak ( alçak gönüllü olmak)
72 Milleti ayiplamamak (Dünya insanliginin hiç birini hor görmemek ve ayiplamamaktir.)
Elinden geleni men kilmamak (Kisisel fedakarliklar yaparak dilek sahibinin derdine derman olmaktir.)
Herseyin kendisinden güven kilmasi (
Tanriya riza göstermek
Sohbet
Seyir (Insan tasavvuf felsefesine göre 3 önemli yolculuk yapar. 1- Tanri katinda bir asli ve gerçegi olarak yaratilir ve dünyaya gelir . 2- dünyada insanlar kamil olabilme ugruna verdigi çabalar sonucunda makamina ulasir. 3- Tanriya seyirdir.
Sirr (Gerçek olan tek varlik Yüce Allah'in varligidir. Dolayisiyla gerçekle ilgili sirlar , Allah'a ait sirlardir.
Münacattir. (Tanriya ulasma , O'na siginmadir.)
Müsahade (Tanrinin cemalini görebilmek o erisilmez zevke erebilmek yeri , mutlak gerçege ulasmaktir.)
Kirklar Cemi: Alevilerin bugün sürdürdükleri, erkanlari 12 hizmetin yapildigi 'yol' a CEM denir.
HZ. ALI:
Alevi yolunun kurucusu, Imamlarin basi, Hz. Hasan ile Hz. Hüseyin'in babasidir. Tarikatta 'Yol Ali'nin ' deyimi ile anilir. Hz. Muhammet ile ayni gömlege girdigi ( bir oldugu ), bu yüzden Hz. Muhammed'le ayri tutulmamasi gerektigine inanilir.
ALLAH"IN ARSLANI IMAM HZ.ALI
EHL-I BEYT
Hz. Muhammed'in kizi Fatima anamizdan gelen soydur. Bu soya giren her kisi Alevi için kutsal önderdir.
1-Hz. Muhammed
2-Imam Ali
3-Hz. Fatma anamiz
4-Imam Hasan
5-Imam Hüseyin
ERKAN NE DEMEKTIR ?
Sözlük anlami olarak esaslar, direkler demektir. Alevilik erkani denildiginde Aleviligin esaslari , yol kurallari , kisacasi yolu anlasilir. Alevilik yolunda 7 farz 3 sünnet vardir.
3 SÜNNET
Allah'in birligine inanmak,
Kalbinde adavet olmamak, kötülük etmemek,
Tarikatin emirlerini yerine getirmek
7 FARZ
Mürebbisine düse
Müsahib ola
Taç uruna ir olgunluk düzeyine ulastiktan s
Sirdar ola
Yar a yar ve özü ulu ola
Beli Berk ola
Hakk'a sohbet kila
CENNET -CEHENNEME ILISKIN INANCIMIZ NEDIR?
Her ne kadar cennet cehennem kavramlari Alevi literaturunda da çokça yer almakta ise de, Kur'an da anlatilan biçimiyle bir Cennet- cehennnem anlayisi Alevilikte hakim degildir.
MUSAHIPLIK NE DEMEKTIR ? ?
Musahiplik yol kardesligi demektir. Alevi inancina göre evli her Alevi kendisine denk düsebilecek baska bir evli Alevi ile dinsel bir kardeslik tutar; bu ayni zamanda kendisinin ahiret kardesidir. Öz kardeslik kurallarindan daha agir kurallari olan bu yol kardesligi Alevilikte farzdir.
GÖRGÜ NEDIR ? DÜSKÜNLÜK NEDIR ?
Alevi yolunda her talib , yilda bir kez tüm toplulugun ve pirinin huzurunda, o yil içerisinde yaptiklarinin ve yol kurallarina uyup uymadiginin hesabini verir. Burada hem dinsel hem dünya evi sorunlar , sorumluluklar söz konusudur. Eger kisi, topluluk tarafindan kabul görülmeyen hatalar, fenaliklar yapmamis ve kurallari yerine getirmisse, pirin ve orada bulunan yol erenlerinin izniyle görülmüs olur.
Komsuluk iliskilerinde hosnutsuz, yol kurallarina aykirilik gösteren kisiler düskün birakilirlar. Düskünlük bir anlamiyla toplumun disina çikarmak , cemaatten atmak anlamina gelir. Cezanin büyüklügüne göre geçici ya da sürekli düskünlükler vardir.
ALEVILIKTE AHLAK SISTEMININ TEMELI NEDIR?
Alevi sisteminin temeli ; eline , beline, diline hakim olmaktir. Eline demek, kendisine izinli olmazan seylere dokunmamak; beline demek; kendi esi disinda hiç kimseyle cinsel iliskide bulunmamak; diline demek ; yalan söylememek demektir.
KURBAN
Hakk'a sunulan , eti yenilen hayvana kurban denir. Alevilikte Allah yoluna, Inanç yoluna, ululara ve Hakk'a yakinlasmak için kesilir.
ADAK
Bir dilegi yerinegetirmek, bir tehlikeden korunmak için gücüne inandigimiz seylere vaad edilen seylere denir.
LOKMA
Dualanmis bir yiyecegin her parçasina denir. Dedelerden ululardan lokma almak sevaptir.
DEM
Kan, zaman, an, soluk anlamina gelir. Alevilikte 'dem' kurallari geregi alinan kutsal içki, duali içki anlamina gelir.
MUHARREM ORUCUNUN ANLAMI NEDIR?
Kurban Bayrami Hicri Takvim'e göre Zilhicce ayinin 10. günü baslar. Kurban Bayraminin 1'nci gününden baslayarak 20 gün sayilir. 20'nci günün aksami Muharrem Orucu için niyet edilir ve oruç baslar. Muharrem Orucundan önce 3 günlük MASUM-U PAK ORUCU tutulur. Bu oruç Küfe'de sehit düsen Müslüm Bin Akiyl ile çoçuklari ibrahim ve Muhammet için tutulur. Müslüm, imam Hüseyin'in amcasinin oglu ibrahim ile Muhammet ise amcasinin torunlaridir. 3 günlük Masum-u Pak ve 12 günlük Muharrem Orucu olmak üzere toplam 15 gün oruç tutulduktan sonra Muharrem Ayinin 13'ncü günü kurbanlari tiglanir ve ASURE dagitilir. Kurban imam Ali Zeynel Abidin'in Kerbela Katliamindan kurtulusundan duyulan sevinci belirtir. Muharrem Ayinda eglence yapilmaz, biçaga ve kesici aletlere el sürülmez, dügün-nisan-sünnet törenleri yapilmaz, kari koca iliskileri kesilir, kurban kesilmez, et yenilmez. Kerbela sehitleri'nin çektikleri susuzlugu hissetmek için su içilmez, eglence yerlerine gidilmez, saç ve sakal trasi olunmaz.
Günümüzde bunlarin bir bölümü uygulanamamaktadir. Örnegin, sakal trasi olmamak gibi...
Su saf olarak içilmemektedir. Vücudun su ihtiyaci yenilen yemeklerden, çay-kahve-mesrubat-meyve suyu-ayran gibi sivi içeceklerden karsilanir.
Alevi inanci sekilcilige takilip kalmayi degil, özü benimser. Aklin ve ilmin yolundan ayrilmaz. Önemli olan imam Hüseyin'in ve diger Kerbela sehitleri'nin çektikleri aciyi ve zorluklari beyninde, kalbinde ve gönlünde duymaktir. Onlar gibi düsünüp, onlar gibi yasayip, onlar gibi inanmaktir. Zalime karsi çikip, mazlumdan yana olmaktir. Eline-diline-beline sadik olup insanca ve onurluca yasamaktir. Onlara layik olmaktir. Ölmeden önce ölmek, öldükten sonra yasamaktir. Yasayan ölü olmamaktir. Yarin onlar'in huzuruna alni açik yüzü pak çikmaktir. Onlar'in biraktigi onurlu mirasa sahip çikmaktir.
Belirlenmis bir iftar vakti'de yoktur. Aksam olup günes batinca, karanlik gözle görünce oruç açilir. Gece sahura kalkma uygulamasi Muharrem Orucu'nda yoktur.
Oruç tutulmadan önce (yatmadan önce) söyle niyet edilir. Niyetten sonra Muharrem Orucu baslar.
BiSMi SAH. ALLAH ALLAH. ERENLERiN HiKMETiNE. ER HAK MUHAMMET-ALi ASKINA. iMAM HÜSEYiN EFENDiMiZiN SUSUZLUK ORUCU NiYETiNE. KERBELA SEHiTLERi'NiN TEMiZ RUHLARINA MATEM ORUCU NiYETi iLE HZ. FATMA ANAMIZIN SEFAATiNE. 12 iMAM, 14 MASUM-U PAK EFENDiLERiMiZiN SEVKiNE, 17 KEMERBESTLER HÜRMETiNE HAZIR-GAYiP GEÇEK ERENLERiN YÜCE HÜMMETLERi ÜZERiMiZDE HAZIR VE NAZIR OLA. LANET MÜNKiRE. LANET YEZiD'E. RAHMET MÜMiN'E ALLAH EYVALLAH. HÜ
ALEVILIKTE ASIGIN SAZIN VE DEYISLERIN ÖNEMI NEDIR?
Alevi ibadetinde, gerekse sosyal yasaminda büyük yer ve önem tasir. 12 hizmetten biri asiga aittir; yani asiksiz Alevi ibadeti yapilmaz. Makam olarak pirden sonra gelsede, 12 hizmetin en agir yükünü tasir. Asik saziyla bestelerini yapar, çalar, çagirir.Alevi ibadetinin vazgeçilmez parçasi semah, bu saz asik bütünlesmesi içerisinde dönülür.Alevi deyisleri geçmis tarihleri, Alevi düsünce ve ögretisini, günlük yasami, dünyasal iliskileri konu alir. Deyisler ayni zamanda Alevilerin gülbenklerini olustururlar. Yine ayni deyislerle tanri ile iliskiler kurulur.
SEMAH NEDIR?
Alevi inanisinda büyük bir yer tutar. Sözcük anlami; günahlardan arinmak anlamina gelir. Alevi Cemindede öyle kabul edilir.
CEM NEDIR?
Sözcük anlami olarak, birlesme, birlik olma, bir araya gelme demektir. Alevi inancinda , ibadet için cem olma, bir araya gelmeden yola çikilarak, bütünlesme anlaminda kullanilir. Ibadetin yapildigi yere cem evi denir.
Alevi inanci cemsiz düsünülemez. Bir Alevinin dogumundan ölümüne tüm yasantisi cem ile baglantilidir. Yola girdigi, müsahib tuttugu, erkan gördügü, görüldügü-soruldugu yerdir. Cemin çok çesitleri vardir. Kurban cemleri, görgü cemleri, Abdal Musa cemleri, Bayram cemleri.
KIRKLAR CEMI
Alevi inancina göre Hz. Ali bu yolu kurdugu zaman kendine eslik eden kadinli erkekli 40 kisi ile birlikte ilk kez bu cemi gerçeklestirdi. O günden bu yana Alevi toplulugu bu kirklarin cemini sürmektedir.
CEMDE 12 HIZMET
1- Mürsid (Dede) Hizmet itibari ile Hz. Muhammed, Hz. Ali ve Haci Bektasi Veli?i temsil eder.
Cem Erkani Baskanligini yapar,ikrar alir nasip verir. Cenaze, Müsahiplik, Nikah, Sünnet, Ad takar (isim takar).
2- Rehber Görev itibariyle Imam Hüseyin´i temsil eder.
Yola girmek isteyenleri hazirlar, yol gösterir. Mürsidin en yakin yardimcisidir.
3-Gözcü Görev itibariyle Ebuzer Gaffari'yi temsil eder.
Rehberin yardimcisidir. Cem'in sessiz ve sakinlik içinde gecmesini saglar. Cem'in bekcisidir.
4- Çeragci (Delilci) Görev itibariyle Cabir El Ensari'yi temsil eder.
Cem evinde bulunan aydinlatma araçlarini yakar. Buhardanliklari ve Mumlari (Çeraglari) hazirlar.
5- Zakir (Asik) Görev itibariyle Bilal Habes'i temsil eder.
Cem'de Tevhid, Duazde imam, Mersiye, Semah, Nevruzi'ye söyler.
6- Süpürgeci(Ferras) Görev itibariyle Selman'i Piri paki temsil eder.
Cem evinin sürekli temizligi ile meskul olur.
7- Meydanci Görev itibariyle Hüzeyme tül Yemeni'yi temsil eder.
Cem evinde Semahserleri kaldirir. Postlari yerine dizer.
8- Niyazci Görev itibariyle Mahmut el Ensari'yi temsil eder.
Kurbanlari tekbirler ve keser. Gelen Lokmalari alir ve dagilimini saglar.
9- Ibrikci Görev itibariyle Kamber Hazretlerini temsil eder.
Cem de Mürsidin ve Cem erenlerinin abdest almalarini saglar.
10- Kapici Görev itibariyle Gülam Keysani'yi temsil eder.
Cem'e gelen erenlerin evlerini gözetler.
11- Peyikçi Görev itibariyle Amri Ayyari'yi temsil eder.
Cem olaca?ini tüm canlara duyurur.
12- Sakaci Görev itibariyle Ammari Yaseri'yi temsil eder.
Cem evinde Su, Serbet, Saka, Süt v.b. dagilimini saglar.
DEMOKRATIK MÜCADELEDE ALEVILERIN TEMEL ILKELERI
Özgürlük ilkesi: Ögretisinde insani kutsal varlik olarak kabul eden Alevi örgütlenmesi; kisi özgürlügünün, inanç ve düsünce özgürlügünün en aktif savunucusudur.
Esitlik ilkesi: Alevi örgütlenmesi yasamin her alaninda, gelirlerin paylasimindan ögrenime kadar, bireyin esitligini savunur. Hiçbir kimseye , hiçbir kuruma, hiçbir ulusa ya da inanca bu esitligi bozucu ayricaliklar taninmaz.
Demokrasi ilkesi: Baris: ve demokrasi birbirinin ayrilmaz parcasidir. Demokrasi için, insan haklari için, baris için mücadele etmek ve Aleviler arasinda bu düsüncelerin yayilmasina çalismak en basta gelen görevimizdir.
Baris ilkes: Yurtdaslarimiz arasinda yayilmak istenen savas, siddet, nefret duygulari yerine sevgiyi ,dayanismayi, dostlugu egemen kilmak için çalismaliyiz.
Laiklik ilkesi: Alevi örgütlenmesi, devlet idaresinde laiklik ilkesini, varolus mücadelesinin temel taslarindan biri olarak görür.
Emegin üstünlügünü savunma ilkesi: Aleviler emegin üstünlügüne inanir , emek verilmis bütün çalismalara emekçilere saygi duyar.
Bagimsiz örgütlenme ilkesi: Hz. Ali'nin 'haksizlik karsisinda eger susuyorsaniz, yalniz hakkinizdan degil, ayni zamanda serefinizden de olursunsuz' ilkesi bizim ilkesidir. Alevi örgütlenmesi mazlumun yaninda, zalimin karsisinda her zaman taraftir.
IMAM HZ. ALI
Dogum Tarihi (M) 29.07.599, (H) H.Ö. (23) 3 Recep - Sehadeti (M) 24.01.661, (H) 22 Ramazan 40 - Gömülü Oldugu Yer Necef - Yasi 64 - Çocuk Sayisi 12 E, 15 K. - Katili Ibni Mülcem - Künyesi Ebu-l Hasan - Babasi Ebu Talib - Annesi Esed Kizi Fatima - Imamet Süresi 30 yil.
Birinci imamdir. Kabe'de dogan hiç puta tapmadan 8 yasinda iken Müslümanligi kabul eden Hz. Muhammed'in amca oglu, ayni zamanda damadi olan Allah'in Aslani Aliyel Mürteza 4. halife idi. Hz. Muhammed'in Hz. Ali için su hadisleri söyledigi rivayet edilir:
- Her nebinin nesli kendinden gelmistir, benim neslim Ali'den gelecektir.
- Benim sirrimin sahibi Ebu Talib oplu Ali'dir.
- Ali benim dünya ve ahret kardesimdir.
- Ali'nin dostu benim dostum, Ali'nin düsmani benim düsmanimdir.
- Ben ilmin sehriyim Ali de kapisidir.
Bu güzel sözlere muhatap olan Hz. Ali, cesareti, adaleti, hitabeti, Islam dini hakkindaki bilgileri ile kitaplara sigmaz.
IMAM HZ. HASAN
Dogum Tarihi (M) 12.03.624, (H) Ramazan 3 - Sehadeti (M) 25.03.670, (H) 28 Sefer 50 - Gömülü Oldugu Yer Medine - Yasi 50 - Çocuk Sayisi 8 E, 7 K. - Katili Cü'de - Lakabi Mücteba - Künyesi Ebu-Muhammed - Babasi Ali - Annesi Fatima - Zamanindaki Padisahlar ve Halifeler Muaviye - Imamet Süresi 10 yil.
Imam Hasan, o sirada Sam valisiyken iktidari türlü oyunlarla elde etmis olan Muaviye'ye mektuplar yazarak, yola getirmeye çalistiysa da basaramadi. Çevresindekilerin ihaneti yüzünden halifeligi ona birakmak zorunda kaldi. Ikinci imamdir. Hz. Muhammed'e benzerdi. Halim ve selim bir zatti. Dedesi tarafindan çok sevilirdi. Hz. Muhammed onu severken dudaklarina yakin yerden öper ve gözyasi dökerdi. Soranlara: "Ölüm Hasan'in agzindan girecektir" derdi. Dedigi gibi de olmus; karisi Cu'de, Muaviye'nin kiskirtmasi: "Seni oglum Yezid'e alacagim, sen halife karisi olacaksin" kandirmasi ile Imam'in suyuna zehir katmistir (670).
IMAM HZ. HÜSEYIN
Dogum Tarihi (M) 25.02.625, (H) 5 Saban 5 - Sehadeti (M) 10.10.680, (H) 10 Muharrem 58 - Gömülü Oldugu Yer Kerbela - Yasi 57 - Çocuk Sayisi 4 E, 3 K. - Katili Simr - Lakabi Sehid - Künyesi Ebu-Abdullah - Babasi Ali - Annesi Fatima - Zamanindaki Padisahlar ve Halifeler Muaviye, Yezid - Imamet Süresi 11 yil.
Üçüncü imamdir. Hz. Ali'nin en küçük ogludur. Hz. Muhammed'in torunlari için birçok hadis vardir: "Her nebinin nesli kendinden gelir, benim neslim Hz. Ali ve Hz. Fatima'dan gelecektir" diyerek Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'i evlatlari yerine koymus ve öyle severdi Hz. Muhammed. Veda Hutbesi'nde: "Size iki emanet birakiyorum. Biri Kuran-i Kerim digeri de Ehlibeyt'imdir" dedigi emanetlerden Ehlibeyt, bütün Müslümanlarin sefaat bekledikleri Hz. Muhammed'in ahfadi, torunlari; Muaviye'nin oglu lain Yezit'in askerleri tarafindan Kerbela çölünde sehit edildiler(72 kisi). Hakki olan hilafeti almak için degil, Müslümanligin, dedesinin ve babasinin yolundan, asil Islam'dan saptirildigi için isyanda olan Hz. Hüseyin ve Ehlibeyt Müslümanlik ugruna sehit olmustu.
IMAM ZEYNEL ABIDIN
Dogum Tarihi (M) 10.01.658, (H) 5 Saban 38 - Sehadeti (M) 17.10.713, (H) 22 Muharrem 96 - Gömülü Oldugu Yer Medine - Yasi 58 - Çocuk Sayisi 11 E, 4 K. - Katili Hüsam - Lakabi Seccad - Künyesi Ebu-l Hasen - Babasi Hüseyin - Annesi Sah Zenan (Sehri Banu) - Zamanindaki Padisahlar ve Halifeler Yezid, 2. Muaviye, Mervan, Abdülmelik, Velid - Imamet Süresi 35 yil.
Dördüncü imamdir. Hz. Hüseyin'in ogludur. Kerbela olayi sirasinda hasta oldugu için savasamamis, hastaligi hayatini kurtarmisti. Zeynel Abidin Kerbela Savasi'ndan sonra Kufe'ye oradan da Sam'a götürüldü. Zincire vurulmus olarak Yezid'in önüne çikarildi. Daha sonra serbest birakildi. Hz. Muhammed'in ve Hz. Ali'nin soyu Imam Zeynel Abidin'le yürüdü, Abdülbaki Gölpinarli'ya göre 716 yilinda öldü. Emevi hükümdari Abdülmelik tarafindan zehirletilerek öldürüldügü belirtiliyor. "Sahifet-ül Kamile" ve "Risalet-ül Hukuk" adinda eserleri vardir. Imam Zeynel Abidin de cetleri gibi din bilgileri yönünden fevkalade bilgilere sahip, zamanin alimlerine ders verecek kadar genel kültüre ve genis bir dünya görüsüne sahipti.
IMAM MUHAMMED BAKIR
Dogum Tarihi (M) 10.05.676, (H) 3 Sefer 57 - Sehadeti (M) 28.03.733, (H) 7 Zilhicce 117 - Gömülü Oldugu Yer Medine - Yasi 57 - Çocuk Sayisi 5 E, 2 K. - Katili Ibrahim - Lakabi Bakir - Künyesi Ebu Cafer - Babasi Ali Zeynel Abidin - Annesi Fatma Bint-al Hasen - Zamanindaki Padisahlar ve Halifeler Velid, Süleyman, Ömer Ibni Abdulaziz, Yezid, Hisam - Imamet Süresi 19 yil.
Besinci imamdir. Pek çok bilgin yetistirmisti. Kuran-i Kerim'in en dogru yorumunun, en gerçek hadislerin Imam Bakir tarafindan söylendigini, zamaninin tüm bilginleri kabul ederdi. Bir gün ikinci halife Ömer'in oglu Abdullah'a bir kisi, çözemedigi bir konuda soru sorar. O da o esnada biraz ilerden geçmekte olan Imam Bakir'i göstererek: "Git su gidene sor. Ama ne söylerse gel bana haber ver" der. Adam Hz. Imam'a yaklasarak sorusunu sorar ve aldigi cevabi Abdullah'a bildirir. "Onlar her seyi dogru anlarlar ve her seyin dogrusunu bilirler. Çünkü Ehlibeyt soyundandirlar" der.
IMAM CAFER-I SADIK
Dogum Tarihi (M) 23.05.699, (H) 17 Rebiülevvel 80 (83) - Sehadeti (M) 22.01.766, (H) 25 Sevval 148 - Gömülü Oldugu Yer Medine - Yasi 69 - Çocuk Sayisi 7 E, 3 K. - Katili Mansur - Lakabi Sadik - Künyesi Ebu Abdullah - Babasi Muhammed-ül Bakir - Annesi Hz. Ebubekir'in torunu Ummu Ferve - Imamet Süresi 34 yil.
Altinci imamdir. Alevilik konusunda bilgi yönünde ileri seviyede oldugundan, kendisinden sonra gelen Ehlibeyt yanlilarina en saglam bilgileri o ulastirmistir. Bu isi o kadar sistemlestirmistir ki, koydugu ilkeler Aleviligin yasalari haline gelmistir. Zamanla fikirleri o kadar gelismistir ki Caferilik diger Islam mezhepleri arasinda ayri bir yer isgal etmistir. Alevilik esaslarini o kadar mükemmel düzenlemistir ki, Islamiyet'in kabulünden sonra Anadolu'ya gelen Türk boylarinin büyük bir kismi (kendi inanç ve törelerinden ödün vermeksizin) Aleviligi benimsemistir. Yani bu mezhep, Türklerin birlikte getirdikleri Türk diline, Türk müzigine, Türk dansina, Türk siirine vs. hiç engel olmamistir. Maliki Mezhebi'nin kurucusu Malik Bin Enes'in: "Üstünlük, bilgi, ibadet ve takva bakimindan Imam Cafer'den ilerisini ne bir göz görmüs, ne de bir kulak duymustur." sözü kayda degerdir.
IMAM MUSA-I KAZIM
Dogum Tarihi (M) 08.11.745, (H) 7 Sefer 127 (128) - Sehadeti (M) 01.09.799, (H) 25 Recep 185 (183) - Gömülü Oldugu Yer Kazimeyn/Bagdat - Yasi 57 - Çocuk Sayisi 18 E, 19 K. - Katili Harun - Lakabi Kazim - Künyesi Ebu-l Hasen - Babasi Cafer-i Sadik - Annesi Hamide - Imamet Süresi 35 yil.
Yedinci imamdir. Imam Cafer-i Sadik'in ogludur. Imam Musa-i Kazim da dedeleri gibi geceleri içi ekmek, et ve para dolu zembili sirtina vurur, yetimlerin, kimsesizlerin evlerini dolasir kendisini tanitmadan onlara yardim ederdi. Bu dönemde Emeviler'den sonra Abbasiler de Ehlibeyt'e zulüm ve gaddarlik yapmaya devam eder. Ehlibeyt'i sevenler çogaldikça haliyle onlarin hükümdar olmasini isteyenler de çikiyordu ve isyan hazirliklarina girisiyordu. Saray içindeki lüks yasantiya karsilik ülkede halki sefalet, açlik, issizlik kirip geçirmekteydi. Halife Harun Resit lüks yasantisini sürdürürken, açlik ve sefalet içinde yasayan yoksul halkin Musa-i Kazim çevresinde toplanmasindan ve ayaklanmasindan korkuyordu. Bu kuskudan dolayi Musa-i Kazim'i zehirli hurma yedirerek öldürttü.
IMAM ALI RIZA
Dogum Tarihi (M) 29.12.765, (H) 2 Zilkade 153 - Sehadeti (M) 24.08.818, (H) 20 Sefer 203 - Gömülü Oldugu Yer Meshed/Tus (Horasan) - Yasi 55 - Çocuk Sayisi 1 E, 1 K. - Katili Me'mun - Lakabi Riza - Künyesi Ebu-l Hasen - Babasi Musa-i Kazim - Annesi Necime - Imamet Süresi 20 yil.
Sekizinci imamdir. Ilk kez türbesi, Arap topraklarinin disinda bulunan imamdir. Horasan'in Tus kentinin Senabad köyünde yatmaktadir. Bu nedenle Haci Bektas-i Veli'nin Imam Riza'nin torunu oldugu neredeyse kesinlik kazanmaktadir. Çünkü bilindigi gibi Haci Bektas Horasan'lidir ve oradan Anadolu'ya gelmistir. Imam Riza'nin pek çok eseri vardir. Bunlardan risaleler söyle siralanabilir: "Ser'i Hükümlere Ait", "Ser'i Hikmetlere Ait", hükümdar Memun'a yazdigi "Din Hakkindaki" ve yine ona yazdigi "Saglik Hakkindaki Risaleler", "Fikh-ur Riza, Sahiffet-ür Riza". Bu yüce insan da, kendisinden önceki yedi seçkin Ehlibeyt imami gibi,gerek ahlaksal gegerler, gerekse bilgi alaninda üstün bir yere sahipti. Eski kaynaklar Imam Ali Riza'nin hayati boyunca hiç kimseye kötü söz söylemedigini, kimseyi kirip incitmedigini kaydederler. Olanaklari ölçüsünde yoksullara düzenli olarak yardimlarda bulunurdu. Bu yardimlarda araci kullanmaz, yardimlarini gizlice yapardi.
IMAM MUHAMMED TAKI
Dogum Tarihi (M) 11.04.811, (H) 10 Ramazan 195 -Sehadeti (M) 25.11.835, (H) 30 Zilkade 220 - Gömülü Oldugu Yer Kazimeyn (Bagdat) -Yasi 25 - Çocuk Sayisi 4 E, 7 K. - Katili Mu'tesem - Lakabi Cevad - Künyesi Ebu Cafer - Babasi Aliyyül Riza - Annesi Sebike - Imamet Süresi 8 yil.
Dokuzuncu imamdir. Çok ibadet eden, kendini Allah'a adamis Taki sözcügü ise lakabidir. Babasi Imam Ali Riza'nin Tus sehrinde Hakk'a varmasindan sonra, 17 yasinda iken imamlik görevine basladi. Ehlibeyt'in ve onlarin soyundan gelen tüm imamlarin genis bilgileri, ahlaksal alanda doruklasan nitelikleri, bireysel ve toplumsal iliskilerindeki sicak ve içten yaklasimlari; özveriyi, hosgörüyü, alçak gönüllülügü, dogrulugu, mertligi, yardimseverligi kendileri için vazgeçilmez temel davranis ilkeleri olarak benimseyisleri nedeniyle, yüzlerce yildir dünyanin dört bir yaninda yasayan milyonlarca insan tarafindan örnek alinmalari ve izlenilmeleri gereken birer önder olarak kabul edilmislerdir.
IMAM ALI NAKI
Dogum Tarihi (M) 16.09.829, (H) 13 Recep 214 - Sehadeti (M) 28.06.868, (H) 3 Recep 254 - Gömülü Oldugu Yer Samara - Yasi 42 - Çocuk Sayisi 4 E, 1 K. - Katili Mütevekkil - Lakabi Hadi - Künyesi Ebu-l Hasen - Babasi Muhammed-el Cevad - Annesi Semane - Imamet Süresi 33 yil.
Onuncu imamdir. Asil adi Ali'dir. Lakaplari Naki (temiz, pak), Hadi (dogru yol gösteren) demektir. Imam Ali Naki babasi Hakk'a yürüdügünde 7 yaslarinda idi. Babasinin vasiyeti üzerine imamlik görevini üstlenecegi için çok iyi yetistirildi. Genç yasta herkese verdigi güven, iliskilerindeki incelik ve sicak yaklasimlari ile ilgi, sevgi ve saygi görmeye baslamisti. Bu durumu kiskanan Medine valisi, Abbasi halifesi Mütevekkil'e bir mektup yazip Imam Naki'nin hilafet için tehlike olusturdugunu Bagdat'a aldirilmasi geregini bildirdi. Halife tarafindan Bagdat'a çagrilan Imam Ali Naki'ye halk da büyük ilgi ve sevgi gösterdi. Tüm yasantisi boyunca gerçek Islam'i anlatmaya çalisti.
IMAM HASAN ASKERI
Dogum Tarihi (M) 27.10.846, (H) 8 Rebiülevvel 231 - Sehadeti (M) 02.01.874, (H) 8 Rebiülevvel 260 - Gömülü Oldugu Yer Samara - Yasi 28 - Çocuk Sayisi 2 E - Katili Mu'temed - Lakabi Vekil - Künyesi Ebu-Muhammed - Babasi Ali - Annesi Susen (Hudeys) - Zamanindaki Padisahlar ve Halifeler Mu'tezz, Muhtedi, Mu'temed - Imamet Süresi 6 yil.
On birinci imamdir. Ceddi gibi, yasadigi devrin, din bilginleri açisindan, büyük ulemasi idi. "Tefsir", "Ismail Nisaburi'ye Mektuplar", "Helal ve Haram'a Dair Risale" gibi eserleri vardir.
IMAM MUHAMMED MEHDI
Dogum Tarihi (M) 30.07.869, (H) 15 Saban 226 - Lakabi Mehdi - Künyesi Ebu-l Kasim - Babasi Hasan'ül Asker - Annesi Nercis - Yüzügünün yazisi Benim Allah Hucceti ve Özkulu
Onikinci ve son imam olan Imam-ül Hüccet'tir. Babasinin sahadetinden sonra halktan gizlenmistir (Küçük gizlenme). Bu gizlenis sirasinda ümmetine elçilik yapan Ebu Hasan Ali ölünce Gaybet-i Kübra (Büyük gizlenis) baslamistir. Hz. Muhammed Mehdi'nin ne oldugu, bu gizlenisten sonra anlasilamamistir. Aleviler onu, o gün bugündür hep bir kurtarici olarak bilmekte ve kurtarici olarak beklemektedirler. Bu devrin sonunu ancak Tanri bilir. Pir Sultan Abdal bir sözünde bu inanci söyle dile getiriyor:
Mehdi Dede'm gelse gerek
Ali divan kursa gerek
Haksizlari kirsa gerek
Intikamini ala bir gün
Imamiye'ye göre halen sagdir, kiyametten önce ortaya çikarak zulümle dolmus olan dünyayi adaletle düzeltecektir. Mehdi inancinin esasi buna dayanir.